AMİYOTROFİK LATERAL SKLEROZ (ALS)

Amiyotik Lateral Skleroz (ALS) hastalığı bir diğer adıyla motor nöron hastalığı kasları kontrol eden sinirlerde hasar oluşturan bir hastalıktır. Kaslarda güçsüzlük gelişir, yavaş yavaş çalışamaz hale gelir ve kişide felç gelişir.

ALS Hastalığı Tedavisi (Amiyotrofik Lateral Skleroz): ALS Nedir? ALS Hastalığı Belirtileri Nelerdir? ALS Neden Olur? ALS Nasıl Tedavi Edilir?

Kimler Amiyotrofik Lateral Skleroza (ALS) Yakalanır?

ALS hastalığına yakalanma yaşı genellikle 40-70 yaş arasında olmakla birlikte yirmi ve otuzlu yaşlarda da görülebilir. Erkeklerde kadınlardan %20 daha sık görülür. ALS, vakaların %90’ında aile öyküsü olmadan ortaya çıkar ki buna sporadik ALS denir. Geri kalan %10 ise mutasyona uğramış bir genin aktarılması ile ortaya çıkan ailevi ALS’dir. Ailevi ALS hastalarının %25-40’ında C9ORF72 geninde bir bozukluk vardır. Ne ilginçtir ki aynı bozukluk fronto-temporal demans hastalarında da görülür. Dolayısı ile bu mutasyonu taşıyan kişilerden bazıları hem motor nöron hem demans belirtileri gösterirler (ALS-FTD). Ailevi ALS’nin %12-20’sinde ise SOD-1 geninde mutasyon görülür.

Amiyotrofik Lateral Skleroz Hastalığı
(ALS) Belirtileri Nelerdir?

ALS hastalığı başlangıcı belli belirsiz olabilir ve belirtiler başlangıçta gözden kaçabilir.

1. Kollarda ve bacaklarda güçsüzlük genelde tek bir uzuvda başlar ve sonra diğerlerine yayılır.
2. Konuşma ve yutma güçlüğü
3. Hareketlerde yavaşlık, sertlik
4. Kaslarda seyirme ve kas spazmları görülür

Güçsüzlük ellerde ya da kolda başlamışsa, düğme ilikleme ya da fermuar çekme, kavanoz açma, küçük eşyaları yakalama ve yazmada problem yaşanabilir.

Güçsüzlük ayakta ya da bacakta başlamışsa, kişi bacaklarında ağırlık hissedebilir, yürürken ayak burnu yere sürtebilir ya da düşebilir.

Güçsüzlük baş, boyun ya da göğüs kaslarında ise, kişi çenede sertlik ve ağzını açma, yutma, konuşma ve salya akması problemi yaşayabilir. Gözlerini tam kapatamayabilir, boyun kaslarındaki zaaf nedeni ile başını dik tutamayabilir, nefes alma sıkıntısı olabilir.

Bazı ALS hastalarında duygu durum değişiklikleri olur. Yersiz bir şekilde gülebilir, ağlayabilir ya da esneyebilirler. Bazen de ALS hastalığı zihni ve dili etkiler ve kişi doğru kelimeyi bulamayabilir.

Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) Tanısı Nasıl Konur?

Hastanın öyküsü ve muayenesine ek olarak elektromiyografi dediğimiz kasların ve sinirlerin nasıl çalıştığını test eden bir tetkik yapılır. Ayrıca ayırıcı tanıda yer alan bazı hastalıkları elemek için beyin ve boyun MRG, kan ve idrar incelemeleri de yapılabilir.

Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) Nasıl Seyreder?

Her ne kadar kişiden kişiye değişkenlik gösterse de ALS eninde sonunda giderek ilerleyen bir hastalıktır. ALS kişilerin zihnini etkilemediği için hastalar ilerleyici kayıplarının farkındadır ve bu da anksiyete ve depresyona neden olabilir. Hastalığı tamamen geçiren bir tedavisi yoktur.

Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavide kullanılan iki grup ilaç hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Ayrıca solunum, beslenme, yürüme ve konuşmaya yardımcı olan yöntemlerle hastanın bulgularına yönelik tedavi yapılır. Fizik tedavi ve özel cihazlar ile kişinin bağımsızlığı ve güvenliğine yardımcı olur.

Photo via flickr

LinkedIn
WhatsApp
error: Content is protected !!