BAŞ AĞRISI İLE İLAÇSIZ BAŞ ETMEK İÇİN ÖNERİLER

Bir kişinin hayatı boyunca her hangi bir tipte baş ağrısı çekmesi olasılığı %90’dır. Bu nedenle hemen herkes baş ağrısının ne kadar can sıkıcı bir duygu olduğunu bilir. En sık görülen baş ağrısı, gerilim tipi baş ağrısıdır. Stresli, yorucu bir günün ardından ya da ani sinirlenmekle başlayan iki yanlı, hafif-orta şiddette, sıkıştırır ya da ağırlık hissi şeklindedir ve eşlik eden başka bulgu yoktur. Migren ise tekrarlayan ve yoğun bir ağrıdır. Her iki ağrı da ilaçlarla tedavi edilebilir ve sıklıkları azaltılabilir. Ancak basit bazı yaşam şekli değişiklikleri, beslenmenin düzenlenmesi gibi doğal yöntemler de ağrımızı kontrol etmeye yarar.

Fotoğraf: Dilek Necioğlu Örken

1. Baş ağrısı günlüğü tutmak bize ağrımızın özellikleri hakkında bilgi sağlar. Ağrımızı nelerin tetiklediğini fark edersek onlardan kaçınmamız kolaylaşır. Ayrıca baş ağrısı günlüğündeki ağrı sıklığı, süresi, şiddeti, eşlik eden problemler gibi özellikler doktorun ne tipte ağrınız olduğunu anlamasına yardımcı olur. Aynı zamanda alınan ilaçların kaydını tutmaya ve etkinliklerini ölçmeye yarar.

2. Uyku hijyeni baş ağrılarını önlemek için son derece önemlidir. Uykumuzu yeterli şekilde almaya dikkat etmeliyiz. Hem uykusuzluk hem de aşırı uyuma baş ağrısına neden olabilir. Hemen hemen aynı saatlerde yatmak ve kalkmak önemlidir. Ayrıca yatmadan önce telefon/bilgisayar ile vakit geçirmek ya da aşırı miktarda kahve içmek gibi beynimizi uyaran eylemlerden kaçınmak gerekir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da uykuda diş sıkmadır. Bir aparatla kolayca çözülebilecek bu problem çenede ve şakaklarda ağrıya neden olabilir.

3. Tetikleyicilerden uzak durmak baş ağrısında büyük fark yaratabilir. Özellikle uykusuzluk, öğün atlama, allerjenler, bazı yiyecekler, fiziki ve psikolojik stres değiştirebileceğimiz tetikleyicilerin başında yer alır. Yarı değiştirilebilir tetikleyiciler ise son yıllarda iklim değişikliği ile gündemde olan hava kirliliği ve adet dönemleridir.

4. Beslenme düzenlemesi özellikle tetikleyici yiyeceklerden uzak durmak şeklinde yapılmalıdır. En sık görülen besinsel tetikleyiciler çikolata, bazı peynir çeşitleri, tiramin içeren yiyecekler, narenciye çeşitleri, kuruyemiş, tütsülenmiş balıklar, yapay tatlandırıcılar, nitrat ve alkoldür. Ancak her kişinin tetikleyicisi kendine özeldir. Baş ağrınızı tetikleyen yiyecekleri saptamak için yiyecek günlüğü tutmak baş ağrınızın öncesinde ne yediğinizi saptamanıza yarar. Bu yiyecekleri kesmenin işe yarayıp yaramadığını deneyebilirsiniz.

5. Yeterli miktarda su tüketmek özellikle de sıcak iklimde yaşayanlar için önemlidir. Susuz kalınması beyne kan ve oksijen gidişini bozarak baş ağrısına neden olabilir. Bu nedenle günlük sıvı tüketimine ve özellikle de elektrolit içeren sıvı tüketimine dikkat edilmelidir. Covid-19 pandemisi sırasında maske takmak kendimizi ve başkalarını korumanın en önemli yöntemi. Bazı kişiler maske taktıktan sonra artan baş ağrısından yakınmaktalar. Maske takarak karbondioksit soluduklarını ve başlarının bu nedenle ağrıdığı fikrindedirler. Ancak çoğu kumaş ve cerrahi maskeler havayı içeride hapsetmez dolayısı ile karbondioksit soluma söz konusu değildir. Maske takmak bir miktar daha hızlı nefes almaya neden olabilir. Bunun sonucunda susuz kalabiliriz. Bu nedenle baş ağrısından kaçınmak için pandemi günlerinde her zamankinden biraz fazla su içmeniz önerilir.

6. Kafein içeren içecekler baş ağrısında rahatlamaya neden olabilir. Kafein duygu durumu düzenler, dikkati arttırır, damarı kasarak küçülmelerini sağlar ve tüm bu etkileri ile baş ağrısı üzerine olumlu etki edebilir. Ayrıca baş ağrısında kullanılan bazı ağrı kesicilerin etkinliğini de arttırır.

7. Alkol aşırı kullanımı sık baş ağrısı olanların üçte birinde migreni tetikleyebilir. Çoğu kimsede gerilim tipi ve küme baş ağrısına da neden olabilir. Damarları genişletme etkisi bazı kişilerde baş ağrısı yapıyor olabilir. Ayrıca idrar çıkışını arttırdığı için vücudun susuz kalmasına neden olarak da baş ağrısına neden olabilir. Alkol tüketimini sınırlandırmak baş ağrısından kaçınmanın bir yöntemi olabilir.

8. Keskin kokular da baş ağrısını tetikleyebilir. Kuvvetli parfüm, sigara kokusu, yemek kokusu ya da temizlik malzemelerinin keskin kokularından sakınmak gerekir.

9. Oda aydınlatması ve ekran parlaklığının ayarlanması migren baş ağrılarının tetiklenmesi açısından önemlidir. Özellikle de covid-19 pandemisi nedeni ile pek çok kişinin ekran başında çalışması bu konunun önemini daha da arttırdı. Ekran parlaklığını azaltmaya çalışın.

10. Egzersiz birçok farklı yoldan migren tetikleyicilerini ve belirtilerini kontrol etmeye yarayabilir. Elbette egzersiz hem zihinsel hem bedensel sağlığımız için önemlidir. Düzenli egzersizin migren atak sıklığını azalttığı gösterilmiştir. Egzersiz hem stresi azaltır hem uykumuzun daha düzenli olmasını sağlar. Böylece duygu durumumuz daha iyi bir hale gelir. Ayrıca egzersiz ile endorfin salınır ki endorfinler doğal ağrı kesicilerdir. Endorfinler bir yandan da pozitif duyguları tetikler. Kendinize uygun zaman ve yerde egzersiz yapmayı planlayın ve egzersizi rutinin hayatınıza yavaşça sokun. İdeal olarak bir egzersiz programı kardiyo (yürüme, koşma, bisiklete binme, yüzme gibi) kas gücü dayanıklılığı (kendi vücut ağırlığınız ile yapılan şınav ya da ağırlık kaldırma gibi) ve germe egzersizleri (yoga, pilates gibi) içermelidir.

11. Yoga/Tai CHİ, meditasyon, biofeedback, akapunktur gibi tamamlayıcı ve bütünleyici tedaviler hakkında hekiminize danışın. Aynı şekilde vitaminler ve doğal takviyeler tehlikesiz görünseler bile güvenli olmayabilirler. Başka ilaçlarla etkileşimleri, yan etkileri ve doz aşımı olabileceği için mutlaka doktorunuza danışmanız gerekir.

LinkedIn
WhatsApp
error: Content is protected !!