YÜZ FELCİ

Yüz felci ani başlayan (72 saat içinde), eşlik eden başka nörolojik ve sistemik hastalık belirti ve bulgusunun olmadığı ve de aylar içinde düzelen bir hastalıktır. Altta yatan hastalık olmadığı zaman genellikle Bell paralizisi diye adlandırılmaktadır.

yüz felci

Yüz Felci Hangi Sıklıkla ve Kimlerde Görülür?

Görülme sıklığı yılda 100 000’de 20-40’tır. Kadın ve erkek eşit oranda etkilenir. Ortalama görülme yaşı 40’tır. Görülme sıklığında mevsimsel fark yoktur. Ve yüzün her iki yarısında da aynı sıklıktadır.

Kimler Risk Altındadır?

Gebelik sırasında özellik son üç ayda ve doğum sonrası ilk hafta risk 3 katına çıkar. Ayrıca şeker hastalarında yüz felci daha sık görülür.

Yüz Felcinin Nedenleri Nelerdir?

Yüz felci, yüz sinirinin yangısı (inflamasyon) nedeni ile olur. Bu yangı bir virüs nedeni ile olabilir. En sık etkileyen virüsler herpes simplex ve zona virüsleridir. Yangı sinirin şişmesine neden olur. Yüz siniri ve etrafındaki ince kan damarları kemik tarafından çevrelenen dar bir kanal içinde seyreder. Sinir şiştiğinde bası altında kalır ve işlevi bozulur. Ve o taraftaki kaslarda felç meydana gelir. Gözü kapatmak ve gülümsemek zorlaşır.

Bulguları Nelerdir?

Tüm yüz yarısını yani hem alın ve göz çevresi kaslarını hem de ağız çevresi kaslarını etkileyen bir felç durumudur. Kaş kaldırılamaz, göz kapatılamaz, etkilenen taraftaki ağız kenarı yana doğru hareket ettirilemez ve dolayısıyla ağız sağlam tarafa doğru çekilir. Beyin felcinden asıl ayrımı da tüm yüz yarısını felce uğratmasıdır çünkü beyinden kaynaklanan felçler sadece ağız kenarındaki kasları etkiler. Felcin yanı sıra dış kulak yolu, kulak kepçesi ve damakta duyu bozukluğu ile dilin 2/3 ön kısmında tat alma bozukluğuna neden olabilir. Ayrıca sinirin etkilendiği kısmına göre göz yaşında azalma ve etkilenen taraftaki kulakta ortaya çıkan, hiperakuzi denen yüksek seslerden rahatsız olma görülebilir.

Nasıl Tanı Konur?

Genellikle yakınmalarınız ve muayeneniz değerlendirilerek tanı konur. Yüzün bir yarısında yaygın bir felç durumudur, dilin 2/3 ön kısmında tat bozukluğu, göz yaşı ve tükürük salgı bozukluğu eşlik edebilir de etmeyebilir de. Yüz felci 1-2 gün içinde ani başlar ve yaklaşık 3 haftada düzelir. Düzelme 3-6 ay boyunca devam edebilir. Kulak arkasında ağrı ve yüksek seslerden rahatsızlığın eşlik etmesi değişkendir. Çoğu hasta tamamen düzelir. Az bir kısım hastada bazı belirtiler kalabilir. Yüz felci düşündüren yakınmalarınız varsa zaman kaybetmeden hekime başvurmanız gerekir. Çünkü tedavisi ancak ilk 3 günde başlandığı zaman etkili olmaktadır.

Herhangi Bi̇r Tetkik Gerekli Midir?

Elektromiyografi, beyin filmi ve kan tetkikleri tipik ve düzelen hastalarda gerekli değildir. Yüz felcine eşlik eden başka nörolojik bulgular varsa, iki yanlı ise ve 4 ayda düzelme yoksa ileri incelemeler yapılmalıdır. Ayrıca klinik olarak tam felci olan hastalarda elektromiyografik incelemeler düzelme hakkında ek bilgi sağlayabilir. Lyme hastalığının yaygın olduğu bölgelerde yaşayan erişkin hastalara özellikle sonbahar-ilkbahar arası dönemde ve iki yanlı felç varlığında kanda Lyme testi yapılmalıdır.

Ayırıcı Tanıda Hangi Hastalıklar Yer Alır?

Bell paralizisi ile karışabilecek hastalıklar, zona (genellikle dış kulak yolunda döküntü vardır), orta kulak iltihabı, Lyme hastalığı, Guillan-Barré sendromu, HIV enfeksiyonu, sarkoidoz, Sjögren sendromu, tümörler ve inmedir. Aşağıdaki durumlarda Bell paralizisinden şüphe etmek ve ileri incelemeler yapmak gerekir.

1. Kademeli başlangıç
2. Baş dönmesi, işitme kaybı ve kulak çınlaması
3. Üç ay içinde düzelme olmaması
4. İki yanlı yüz felci
5. Kol, bacak ya da yutma kaslarında felç olması
6. Tükürük bezinin genişlemesi
7. Dış kulak yolunda, kulak zarında ya da boğazda döküntü olması
8. Boyunda lenf bezlerinde şişme
9. Deri döküntüsü ya da Lyme hastalığının başka sistemik bulguları ve hastalığın yaygın görüldüğü coğrafyada oturuyor olmak
10. HIV için risk faktörleri olması
11. Yüz deri kanseri
12. Sistemik kanser

Yüz Felci Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yüz felcinin tedavisi ilk 3 günde başlanan ve 1 hafta süre ile verilen kortizondur. Eğer felç ağırsa kortizon yanında anti-viral ilaç da kullanılmalıdır. Ağır vakalarda göz kapağı kapanmadığı için gözün korneası hasar görebilir. Aralıklı suni göz yaşı damlatılması ve gözün gazlı bez ile kapatılması gerekir. Fizik tedavinin yararı belirsizdir.

İyileşme Nasıl Olur?

Genellikle felci daha hafif olanlar daha iyi iyileşir. Düzelme ilk 21 günde başlarsa yüz felcinizin tam düzelme şansı daha yüksektir. Az bir kısım hastada yüzde bir miktar felç kalabilir.
Eğer felç ağırsa sinir iyileşirken yanlış şekilde dallanabilir. Bu durumda yüz kaslarınızı ayrı ayrı kontrol edemeyebilirsiniz. Göz kapağınızı kırptığınızda ağzınızda çekilme, gülümsediğinizde göz kapağınızda kapanma olabilir ya da yemek öncesi tükürük ürettiğinizde gözünüzden göz yaşı gelebilir.

Yüz Felci Tekrar Eder Mi?

İkinci ya da üçüncü kez Bell paralizisi geçirmek nadir bir durumdur ancak %7 oranında görülebilir.

Photo: barbara w via flickr
Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)

LinkedIn
WhatsApp
error: Content is protected !!