Güncelleme: 30/05/2025
Santral retinal arter tıkanıklığı (SRAT) nadir görülen vasküler tıkayıcı bir hastalıktır. Görülme sıklığı 100 000 kişide 0.87-1.7 arasında değişmektedir. Genellikle 60 yaş üzerindeki kişileri etkiler. SRAT sonrası görme ileri derecede etkilenir ve vakaların %75’inde sonuçlar kötüdür. Amerikan Kalp Birliği SRAT’ı akut iskemik inme olarak kabul eder. Damarın erken dönemde açılmasının klinik sonuçlar üzerine etkisi yeterince bilinmemektedir.
Fotoğraf: Dilek Necioğlu Örken
İnternational Journal of Stroke dergisinde yeni yayınlanan Abdelmassih ve arkadaşlarının yaptığı bu çalışmada akut SRAT da damarın erken açılmasının görülme sıklığı ve klinik sonuçlar üzerine etkisi değerlendirildi.
Bu prospektif gözlemsel çok merkezli çalışmaya belirtilerinin başlamasından itibaren 24 saat içinde başvuran akut SRAT olan hastalar dahil edildi. Hastaların sonuçları 1 aylık izlemde görme keskinliğinin ölçülmesi ile değerlendirildi.
Çalışmaya alınan 70 hastanın yaş ortalaması 71 ve %63’ü erkekti. Hastaların %17 sinine trombolitik tedavi uygulandı. Erken damar açılması 34 hastada saptandı. Erken damar açılması sağlanan hastalarda hipertansiyon ve diyabet insidansı düşüktü. Bir aylık izlemde erken damar açılması sağlanan hastaların görme keskinliği anlamlı olarak daha iyiydi.
Sonuç olarak hastaların %50’sinde erken damar açılması gerçekleşti ve bu görme keskinliği ve yaşam kalitesinde iyileşme ile ilişkilendirildi. Bu çalışma, SRAT'da damar açan tedavilerin muhtemelen klinik sonuçları iyileştireceği konusunda umut vermektedir.
ESO 2025 kongresinde bir başka SRAT çalışması sunuldu. Bu çalışmada S.J Ryan ve arkadaşları SRAT saptanan hastalara ilk 4.5 saat içinde bir başka trombolitik ilaç olan tenekteplaz ile plasebo + asprini karşılaştırdılar. Çalışmaya toplam 78 hasta alındı ve görmenin düzelmesi açısından iki grup arasında fark saptanmadı. Bu çalışmanın sonucu hayal kırıklığı yarattı. Bu konuda yeni çalışmalar devam edecektir.
